Traktörlerde yakıt sisteminden kaynaklanan arızalar çiftçiler için hem zaman kaybına hem de ciddi tamir masraflarına yol açabiliyor. Servise götürülen bir traktörde yakıt içerisinde su tespit edildiğinde ise çiftçinin aklına çoğu zaman ilk olarak aynı soru geliyor:
“Bana sulu motorin mi satıldı?”
Ancak motorinde su bulunması, suyun mutlaka akaryakıtın satın alındığı yerde yakıta karıştığı anlamına gelmez.
Motorinin satın alındıktan sonra nasıl taşındığı, hangi kapta saklandığı, deponun nerede bulunduğu ve yakıtın ne kadar süre bekletildiği de son derece önemlidir.
Özellikle çiftliklerde kullanılan uygunsuz plastik variller, bidonlar veya yakıt depolamak amacıyla tasarlanmamış tanklarda yapılan uzun süreli depolama, yakıt kalitesinin korunması açısından ciddi riskler oluşturabilir.
Motorine Su Nasıl Karışabilir?
Motorindeki suyun tek kaynağı yakıtın satın alındığı istasyon değildir.
Yakıt depolandığı sırada da suyla kirlenebilir.
Özellikle tank içerisindeki hava boşluğu ve dış ortam sıcaklığındaki değişimler önemlidir. Gün içerisinde ısınan, gece ise soğuyan bir depolama tankında sıcaklık döngüleri meydana gelir.
Tankın içerisindeki hava nem içeriyorsa uygun şartlarda yoğuşma meydana gelebilir. Oluşan su damlacıkları zaman içerisinde tankın dibinde birikebilir.
Yakıt depolamaya ilişkin teknik rehberlerde de kısmen dolu tanklarda yakıtın üzerindeki boşluğun hava hareketine imkân verdiği ve sıcaklık yükselip düştükçe yoğuşma yoluyla suyun sisteme girebildiği belirtilmektedir.
Yani çiftçinin deposuna koyduğu motorin başlangıçta sorunsuz olsa bile hatalı depolama şartları sonradan problem oluşturabilir.
Güneş Altında Bekleyen Yakıt Tanklarına Dikkat
Motorinin doğrudan güneş altında depolanması doğru bir uygulama değildir.
Güneş altında kalan bir tank gün içerisinde önemli ölçüde ısınabilir, gece sıcaklık yeniden düşebilir. Tekrarlayan sıcaklık değişimleri tank içerisindeki koşulları da değiştirir.
BP’nin dizel yakıt güvenlik bilgi formunda yakıtın kuru, serin ve iyi havalandırılan bir yerde, doğrudan güneş ışığından korunarak ve yakıta uygun kaplarda saklanması tavsiye edilmektedir.
Dolayısıyla çiftlikte motorini güneş altında duran rastgele bir varil veya bidonda haftalarca bekletmek, “nasıl olsa motorin bozulmaz” denilecek kadar masum bir uygulama değildir.
Plastik Varil Kullanıyorsanız Daha da Dikkatli Olun
Burada çok önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.
Her plastik kap motorin depolamak için uygun değildir.
Sorun yalnızca kabın “plastik” olması değildir. Kabın yakıt depolamaya uygun malzemeden üretilmiş olması, sızdırmazlığı, kapağı, güneşe ve çevresel şartlara dayanıklılığı ve kullanım amacı önemlidir.
Bu nedenle daha önce gübre, kimyasal, su veya başka maddeler için kullanılan rastgele plastik bidon ve varillerin yakıt deposu olarak kullanılması doğru değildir.
Motorin yalnızca yakıt depolamaya uygun ve bunun için tasarlanmış kap veya tanklarda muhafaza edilmelidir. Yakıt üreticilerinin güvenlik dokümanlarında da dizelin yalnızca ürüne uygun ekipman ve kaplarda saklanması gerektiği belirtilmektedir.
Tankın Sürekli Yarı Boş Kalması da İyi Değil
Çiftçinin gözden kaçırabileceği noktalardan biri de budur.
Örneğin 1.000 litrelik bir tankta yalnızca 200 litre motorin varsa geri kalan hacimde önemli miktarda hava bulunur.
Depolama rehberlerinde kısmen dolu tankların tavsiye edilmediği, yakıt üzerindeki boşluğun sıcaklık değişimleri sırasında hava hareketine ve yoğuşma yoluyla su girişine imkân sağlayabileceği belirtilmektedir.
Bu nedenle yakıt depolamasında yalnızca “tankın kapağını kapattım” yaklaşımı yeterli değildir.
Motorindeki Su Traktöre Ne Yapabilir?
Modern dizel motorların yakıt sistemleri hassas toleranslarla çalışır.
Yakıt içerisindeki su ve diğer kirleticiler yakıt sisteminde sorunlara neden olabilir. Depolanan dizelde suyun bulunması ayrıca mikrobiyal gelişim için uygun ortam oluşturarak yakıtın bozulmasına ve filtreleri tıkayabilecek tortuların oluşmasına katkıda bulunabilir.
Bu nedenle traktörün yakıt filtresinde veya su ayırıcısında su görülmesi dikkate alınması gereken bir durumdur.
Ancak burada kritik soru şudur:
Su yakıta nerede karıştı?
İstasyonda mı?
Taşıma sırasında mı?
Çiftçinin kullandığı bidonda mı?
Çiftlikteki depolama tankında mı?
Yağmur veya dış ortamdan mı?
Yoğuşma sonucunda mı?
Bu sorunun cevabı inceleme yapılmadan varsayımla belirlenemez.
Servis “Motorinde Su Var” Dediğinde Satıcı Otomatik Olarak Kusurlu Olmaz
Bu ayrımı özellikle vurgulamak gerekiyor.
Bir traktör servisinin yakıt sisteminde su tespit etmesi ile “yakıt satın alınırken zaten su içeriyordu” demesi aynı şey değildir.
Yakıt, istasyondan çıktıktan sonra çiftçinin deposuna ulaşana kadar ve çiftlikte beklediği süre boyunca farklı koşullara maruz kalabilir.
Örneğin motorin;
uygun olmayan bir bidona aktarılmışsa, uzun süre bekletilmişse, güneş altında bırakılmışsa, tankın kapağı veya bağlantıları uygun değilse, tankta önceden su veya başka kalıntılar bulunuyorsa ya da sıcaklık değişimleri nedeniyle yoğuşma oluşmuşsa yakıt daha sonraki aşamada kirlenmiş olabilir.
Bu nedenle yakıt sisteminde su bulunması tek başına satıcının kusurlu yakıt teslim ettiğinin kanıtı değildir.
Şüphe Varsa Numune ve Analiz Yoluna Gidilmeli
Bir çiftçi satın aldığı motorinin kalitesinden gerçekten şüpheleniyorsa yapılması gereken satıcıyı sosyal medyada veya çevrede suçlamak değil, mümkün olduğunca belgeye ve teknik incelemeye dayalı hareket etmektir.
Yakıtın nereden ve ne zaman alındığını gösteren fatura veya fiş saklanmalı, traktördeki arıza ve servis tespiti belgelendirilmeli ve uyuşmazlık halinde uygun numune alma ve analiz süreçleri konusunda yetkili kuruluşlardan destek alınmalıdır.
Çünkü “motorinde su bulundu” tespiti ile “bu işletme bana sulu motorin sattı” iddiası birbirinden farklıdır.
İkincisi, yakıtın kaynağına ilişkin ayrıca ispat gerektirebilecek bir iddiadır.
Dikkat: İspatsız Suçlamanın Hukuki Sonuçları Olabilir
Çiftçilerimizin bu konuda bilmesi gereken başka bir önemli nokta daha var.
Bir işletmeden alınan yakıtın gerçekten standart dışı olduğuna veya teslim sırasında su içerdiğine ilişkin yeterli kanıt bulunmadan;
“Bunlar sulu motorin satıyor.”
“Bu istasyonun motorini bozuk.”
“Buradan yakıt almayın, traktörü bozuyor.”
gibi ifadelerin özellikle sosyal medya, mesajlaşma grupları veya geniş bir çevrede paylaşılması hukuken risksiz değildir.
Bir ürün veya işletme hakkında gerçeğe aykırı bir iddianın yayılması, somut olayın özelliklerine göre işletmenin ticari itibarı, kişilik hakları, haksız fiil veya bazı durumlarda ceza hukuku bakımından uyuşmazlıklara yol açabilir.
Bu nedenle kanıtlanmamış bir şüpheyi kesinleşmiş gerçek gibi paylaşmamak gerekir.
Bu uyarı çiftçinin şikâyet hakkını ortadan kaldırmaz. Gerçek bir sorun varsa çiftçi elbette hakkını aramalı, ilgili satıcıya başvurmalı ve gerektiğinde resmi yolları kullanmalıdır.
Fakat şüphe başka, teknik tespit başka, ispatlanmış kusur başkadır.
Motorini Nasıl Muhafaza Etmelisiniz?
Çiftlikte motorin depolanacaksa temel amaç yakıtı su, kir, yüksek sıcaklık, doğrudan güneş ve diğer dış etkenlerden korumaktır.
Yakıt için tasarlanmış uygun tank kullanılmalı; tank doğrudan güneş altında bırakılmamalı; kuru, serin ve uygun bir alanda tutulmalı; kapak ve bağlantılar kontrol edilmeli; yağmur suyunun içeri girmesine izin verilmemeli ve uzun süreli depolamada tankın dibinde su veya tortu oluşup oluşmadığı takip edilmelidir. Yakıt başka maddelerin saklandığı eski ve uygunsuz kaplara aktarılmamalıdır.
Ve belki de en önemlisi:
Motorinin satın alındığı andaki kalitesi kadar, çiftlikte nasıl muhafaza edildiği de önemlidir.
Traktörünüzü Korumak İçin Yakıtınızı da Koruyun
Çiftçinin traktörü en önemli üretim araçlarından biri. Dolayısıyla traktöre giren motorinin nasıl taşındığı ve saklandığı küçük bir ayrıntı olarak görülmemeli.
Yakıt sisteminde su tespit edildiğinde doğrudan yakıt satıcısını suçlamak yerine yakıtın istasyondan traktör deposuna kadar geçtiği bütün zincir değerlendirilmelidir.
Çünkü bazen sorun satın alınan motorinde değil, motorinin satın alındıktan sonra taşınma ve depolanma biçiminde ortaya çıkabilir.
Doğru depolama hem yakıtın korunmasına hem traktörün yakıt sisteminin korunmasına hem de üreticinin gereksiz tamir masraflarından kaçınmasına yardımcı olur.
Yorumlar kapalı.